duivels die mij sarren…james ensor


Nog maar net ben ik begonnen met de grootste Belgische schilder.James Ensor . Voor mij een fascinerende ontdekking.
Groot is het aantal technieken en stijlen die hij hanteert; tekeningen,grafiek en de kleurrijke schilderijen,zoals bij deze:
duivels die me sarren.



De maskers nemen een grote plaats in.
Waar komen die vandaan?


Inmiddels heb ik gelezen dat hij zijn hele leven in het ouderlijk huis in Oostende woonde.
Waar zijn moeder een winkeltje had in curiositeiten, waar de maskers deel van uitmaakten en zijn vader een excentrieke man was die alcoholist werd.

Boven in zijn kamertje was hij getuige van veel echtelijke twisten.


Wellicht mede door zijn dominante moeder en al die andere vrouwen in dat ouderlijk huis , oma, tantes, zuster, kindermeisje slaagt hij er niet in om goede relaties met vrouwen te hebben.


Maskers en dood spelen een grote rol in zijn werk en het zou me niet verbazen dat de hem toegeschreven agressie in dat ouderlijk huis zijn oorsprong heeft.
De moeder als uitbaatster van een winkeltje met het daarbij behorende masker als verkoopster en het schrille contrast met de ruzies.



Menigeen  heeft getracht zijn werk te interpreteren.
( bron: James Ensor: 1860-1949, Robert Hoozee ea)

Zelf zegt hij over de maskers:
"Opgewekt heb ik mij naar de eenzaamheid verbannen waarin-een en al kracht,licht en schittering-het masker troont. Het masker betekent voor mij: frisheid van toon,toegespitste uitdrukking,prachtig decor,grote,onverwachte gebaren,ongeremde beweging,verfijnd tumult."


Masker en individu versmelten tot lachwekkende tragische verschijningen die Ensor’s innerlijke wereld,zijn angsten en zijn visioenen weergeven ( bron:Ensor: Ulrike Becks-Malorny)



Wat te zeggen over dit schilderij:
Mijn dode  moeder.(1915)
Afstandelijk;  verscholen achter een batterij medicijnenflesjes, met rechts, bijna losstaand een geornamenteerde kast met een mariabeeldje.Een volmaakt stilleven.
Eindelijk rust.






 Ik zou er graag heen willen.
Naar het Haags Gemeentemuseum, maar onderstaande site is een waar lustoord van ontdekking en kijkgenot.

www.jamesensor.eu

Neem nu het volgende zelfportret met bloemenhoed.1883

Volgens één van de bronnen hierboven is het een narcistisch zelfportret.

Is het een potsierlijke,verwijfde  uitdossing waarmee hij verwijst naar de dominante vrouwen in zijn opvoeding?

Spannend vind ik wat ik las bij John Geeraarts. Hij ziet in dit zelfportret een verwijzing naar Madame Blavatsky, waar hij, net als Klee, Mondriaan, Kandinsky contact mee had.

Nog een zelfportret uit 1885.

Massa’s; is ook een belangrijk thema bij Ensor.

Hij zag ze vanuit zijn zolderatelier in Oostende.
Zijn ze net als de maskers een zinnebeeld voor de hypocriete mens?

De kathedraal schijnt een beroemde ets te zijn uit 1886.
Met op de voorgrond een opeengepakte massa mensen.

En nog wat kleur.
la desespoire de pierrot.(1892)

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

12 reacties op duivels die mij sarren…james ensor

  1. maria-dolores zegt:

    Ik zie het voor me: een hele rij psychoanalitici die allemaal een andere interpretatie verzinnen…

  2. laila zegt:

    @md.
    Waarom zoveel maskers en skeletten.
    Het houdt mij nog steeds bezig.
    Boeiend en veelzijdig istie: James Ensor.
    Ik kende hem nog niet.

  3. Maria Trepp zegt:

    Hoi Laila, ik zie het net bij jou.
    Ja onder meer over de skeletten kom ik ook nog terug met een blog…
    In het Gemeentemuseum is veel uit de winkel van zijn moeder tentoongesteld.
    Ik ben zelf psychologe maar ik houd niet van de psychologisering van de kunst en literatuur.
    Kunst is veel meer dan psychologie.
    Psychologie en psychoanalyse reduceren de kunst, maken haar klein. Het anti-burgerlijk non-conformistisch aspect wordt weggehaald of onderschat.

  4. laila zegt:

    @Maria.
    Ik ben het niet met je eens dat psychologie kunst klein maakt.
    Het kan een referentiekader bieden , maar er zijn meer manieren van kijken.
    Ik verplaats me via biografieen ed graag in de context waarin iets gemaakt wordt.
    Dat de maskers in het winkeltje van zijn moeder te koop waren geeft bijvoorbeeld al een soort verklaring.
    In de betekenis van de skeletten wil ik me nog verder verdiepen.
    Bovendien heb ik ook weergegeven wat hij zelf van de maskers vindt!
    In de loop van zijn ontwikkeling kiest hij voor de satire; wellicht om het kleinburgerlijke waar zijn vader al niet tegen kon; te ontstijgen.

  5. maria-dolores zegt:

    @laila,
    denk dat je er in feite toch alleen maar naar kunt gissen. of achteraf conclusies (proberen te) trekken, zo van: zie je wel, dit en dat is in zijn leven gebeurd en dus… natuurlijk is er een reden waarom iemand bepaalde voorwerpen (of mensen) steeds weer schildert, tekent of fotografeert. waarschijnlijk allerlei heel uiteenlopende redenen, die zelfs de kunstenaar niet allemaal kan benoemen of achterhalen…

  6. laila zegt:

    @md.
    Waar gaat het je nu precies om?
    In vorige bijdrages heb ik het gehad over:
    -kunst en educatie-cum laude Dolhuis.
    – kunst en communicatie-550 jaar Altrecht/kunst en gekte en nu heb ik bij de tags het woord interpretatie genoemd.
    Het woord psychoanalyse heb ik maar weggehaald, want dat roept vaak zoveel "wrevel "op.
    Dat ik het leuk vind om het winkeltje van zijn moeder, het rariteitenkabinetje, erbij te betrekken vind ik wel een aardige keuze.
    Het museum heeft het ook gedaan las ik bij Maria.
    Natuurlijk gaat het om mogelijke verbanden.
    Dat we het niet over "harde wetenschap"hebben zal duidelijk zijn.
    Het in de context plaatsen vind ik boeiend en verdiepend.
    Well; het is warm en zonnig hier.
    Tijd voor Italiaans ijs;-)

  7. laila zegt:

    Nog even een zelfportret toegevoegd.
    Vanmiddag lukte dat niet.

  8. Egbert Bomers zegt:

    @laila
    ===Neem nu het volgende zelfportret met bloemenhoed.
    Volgens één van de bronnen hierboven is het een narcistisch zelfportret.
    Is het een potsierlijke,verwijfde uitdossing waarmee hij verwijst naar de dominante vrouwen in zijn opvoeding?===
    Ik denk, James Ensor was een homo. Dit feit kan
    1. verklaren waarom hij altijd in het ouderlijke huis bleef wonen. En
    2. het maakt ook duidelijk waarom Ensor, wiens werk ik in een kunstboek heb, er niet in slaagde "om goede relaties met vrouwen te hebben".
    3. Als Ensor een homo was, krijgt die "potsierlijke,verwijfde uitdossing" van het " narcistisch zelfportret" betekenis. De mogelijke invloed van "dominante vrouwen" komt daarmee te vervallen.
    4. De maskers zouden kunnen verwijzen naar het spel dat homo’s, zeker in zijn dagen, dagelijks moesten opvoeren om hun ware seksuele voorkeur te verbergen.

  9. laila zegt:

    @Egbert B.
    Uitgesloten dat hij homo-seksuele gevoelens had is het niet,maar ik heb niet veel aanwijzingen wat dat betreft.
    In Brussel leert hij Rousseau kennen die een belangrijke invloed zou hebben.
    Ernest jr. is een zielsverwant en met Mariette Rousseau sluit hij een vriendschap voor het leven, aldus Ulrike Backs-Malorny.
    Overgevoelig zou je hem kunnen noemen, Hij heeft ook veel gemusiceerd.
    een overgevoeligheid die gevoed is door de "benauwdheid"van zijn jeugd.
    Massa’s , maskers en skeletten; wat betekenen die in zijn werk?
    Sceptisch en triest is hij vaak op zelfportretten.
    Ik zal nog een zelfportret toevoegen.

  10. Robbie Kruzdlo zegt:

    gewoon naar blijven kijken en je verwonderen…soms krijg je ineens antwoord…ab groet.

  11. laila zegt:

    Niet alleen kijken Robert.
    Ik ben ook een "onderzoeker.":-)
    Mischien ga ik nog eens een master doen, in de kunst.Met een voorkeur voor Kunst en Psychiatrie.

  12. moonfairy zegt:

    ik zou zeggen ga es naar Oostende
    daar staat de winkel nog
    en het huiskamer-atelier
    de kust is er nog waar hij zo graag liep
    en er is een museum met werken van hem
    (ik heb het ook gedaan)
    misschien dat je dan dichterbij zijn innersoul komt
    Maanfee

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s