the last station/ Nobelprijs literatuur 2015/ maart 2016 De oorlog heeft geen vrouwelijk gezicht

“Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar,
elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze“, is de beroemde openingszin van Anna Karenina van Tolstoj.

Ooit heb ik het gelezen, evenals zijn andere meesterwerk Oorlog en Vrede, maar veel kan ik me er niet van herinneren. Wel de sfeer, de worstelingen van de hoofdpersonen.

Van de week zag ik The Last Station; een film over de laatste periode van Tolstoj met een prachtige rol van Hellen Mirren als zijn vrouw Sophia.

Na 45 jaar houden ze nog steeds van elkaar maar op het gebied van idealen zijn er grote verschillen.
Tolstoj streeft, samen met partijideologen naar soberheid en Sophia wil een comfortabel leven voor al hun  kinderen.Bovendien beschuldigt ze de partijmensen van chantage en malversaties.

Tolstoj verlaat haar en zijn huis met een aantal partijbonzen en vindt bij het laatste Russische stationnetje onderdak, waar hij ziek wordt en sterft.
Sophia reist hem achterna om hem nog eenmaal te zien.

Bovenstaande kaart van Tolstoj van Ilja Repin kocht ik ooit op de tentoonstelling in Groningen.

Het is een bekend thema van Tolstoj; de strijd tussen trouw zijn aan je zelf en het algemeen belang dienen. En eigenlijk is dat thema nog steeds actueel.

Mijn gedachten gingen die kant op toen ik de column las van Pieter Hilhorst in de VK.

Hij had het over de paradox van de hedonist.
Wie alleen zijn eigen genot en geluk nastreeft, is minder gelukkig.

Daar ben ik het onmiddelijk mee eens. Ik heb zelfs een gruwelijke hekel aan egoisten ( politici ook) die alleen maar op bevrediging van eigen behoeftes naar macht, geld succes enz. uit zijn.Leeghoofden, vind ik het. Patsers.Wat dat betreft houd ik mijn hart vast bij gefrustreerde ( ooit gepeste;  bron VN) types als Wilders en consorten.

Hij trekt daarbij een parallel met de vliegtuigbouwer Boeing en haalt de econoom John Kay aan ( Obliguity. Why our goals are best achieved indirectly)

Volgens Hilhorst kun je als bedrijf wel een rationeel masterplan hebben, maar een deel blijft altijd ongewis. Door tastend je weg te vinden, ( via-via logica) worden kolossale blunders voorkomen.

Kunt u mij nog volgen?

Hedonisme is het verbindende thema tussen Tolstoj en Hilhorst, volgens mij.

Als we kolossale blunders weten te voorkomen zullen we nog lang niet The last Station bereiken of is deze redenering  al een gepasseerd station?

no.450

—————————————————————————-

Svetlana Aleksijevitsj  kreeg de Nobelprijs van de literatuur 2015.

Volstrekt onbekend voor velen en ik zocht meteen in de bibliotheek waar ze niets hebben.

“Haar boeken lezen als Griekse tragedies en gaan over de trauma’s van gewone mensen in de ( voormalige) Sovjet Unie”, lees ik in de recensie in de NRC ( 9-10)

“Ze kiest voor de literaire interviewvorm, omdat ze iets wil verwoorden dat je niet kunt verzinnen.De stemmen die ze laat klinken vormen dan ook een literaire kroniek van een spookwereld die zijn oorsprong vindt in het gewelddadig verleden van de Sovjet-Unie.

Het einde van de rode menskun je met recht haar magnum opus noemen.

De zes boeken van Aleksijevitsj staan in Wit-Rusland , waar ze woont en schrijft, op de zwarte lijst. Maar ze zijn in 35 andere landen vertaald. ”

 

Het boek staat op mijn verlanglijstje.

ff0948c6-6df7-11e5-b4d2-8759ae7965c2_original svetlana aleksijevitsj———————————————————-

22 maart 2016.

Het interview met Svetlana in de VK van afgelopen zaterdag stemt zorgelijk.

Deze week verschijnt: De oorlog heeft geen vrouwelijk gezicht.

 

 

 

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

10 reacties op the last station/ Nobelprijs literatuur 2015/ maart 2016 De oorlog heeft geen vrouwelijk gezicht

  1. antoinette duijsters zegt:

    Tsja Laila, ik kan je wel volgen, voor mij zijn we heel snel op weg naar dat laatste station. De mens verander je niet zo maar.
    Ieder mens of in elk geval bijna ieder wil het goed hebben voor zich zelf en kinderen. Een sober leven vanuit jezelf is maar voor weinige weggelegd.

  2. StadsfotograafVelsen zegt:

    Tot je over Hilhorst begon kon ik je zeer goed volgen.
    Ik ben volkomen verslingerd aan Tolstoj, m’n hele leven al, heb alles wat van hem vertaald is gelezen en herlezen. DE GROTE GENIALE GRAAF, noemen wij hem thuis.
    In de herfst ga ik weer naar Rusland, zijn laatste woonplaats bezoeken met mijn broer die in Rusland werkt, en dus alles voor me kan vertalen. Hij is ook verslaafd aan Tolstoj.
    Praten over de oude Lev bepaalt soms de helft van onze gesprekken.
    Weet je dat er in Rusland en Finland Tolstoj-genootschappen zijn van mensen die precies zoals T. zijn laatste jaren doorbracht, proberen te leven? In eenvoud, dienstbaar aan de medemens, met de handen werkend. Geleerde oude mensen die bewust afstand doen van de fratsen van de moderne wereld om met hun ziel in het reine te komen.
    Om een Tolstoj-verslaving te krijgen (wat ik aanraad) zou je moeten beginnen met zijn Kreutzersonate.
    Als het je lukt de eerst circa 20 tamelijk saaie maar toch cruciale bladzijden door te komen, blijkt het zo’n meesterlijk moderne novelle te zijn, met zo’n vlijmscherpe kijk op de man-vrouwverhoudingen dat hij vanochtend nog geschreven had kunnen zijn.
    Voordat eind-20ste-eeuwse psychologen tot de conclusie kwamen dat wij geregeerd worden door een limbisch brein, en dat het beschaafde verstand vaak de tweede viool speelt, had Tolstoj dat 120 jaar geleden al helemaal uitgevogeld in dit onnavolgbaar goed geschreven boekje.
    Hartelijk dank dat je een blog aan deze superieure schrijver onder de superieure schrijvers gewijd hebt!
    (Ik houd overigens ook erg van Lermontov en Poesjkin, die Tolstoj erg beïnvloed hebben)

  3. martin zegt:

    na de Stadsfotograaf durf ik bijna niet meer. Een oude vriendin, al enige jaren dood, kende ze nog de mensen die in Nederland zo probeeerden te leven als Tolstoj in Rusland. Ze kende ze allemaal. De mensen van Walden ook, of de volgeers van Ghandi. Ze was er niet vrolijker van geworden.
    Zelf las ik ook Tolstoj op een reis door Afrika: Oorlog en vrede (tussen twee kaften). Ik had daardoor veel gesprekken in de bus. Mensen uit Mauretanië, Gambia of Senegal kenden het omdat ze in Rusland hadden gestudeerd.
    De boeken staan nog in de kast, stukgelezen.

  4. laila zegt:

    @antoinette.
    ‘kWait nait,mien wicht.

  5. laila zegt:

    @stadsfotograaf.
    Leuk;je reactie.
    Hoe groot is de actualiteitswaarde van wereldliteratuur als die van Tolstoj?
    Ik heb onlangs weer eens Dode zielen van Gogol herlezen.
    Graag gedaan. Ik doe graag mensen plezier:-)

  6. laila zegt:

    @martin.
    "Ik durf bijna niet meer?"Hoezo?
    Mopi vind ik je reactie, over de reizen, de ontmoetingen en de gesprekken.Ik zou best wat meer over je reis door Afrika willen lezen. Iets voor een blog?
    Zo; nu weer verven:-)

  7. StadsfotograafVelsen zegt:

    Ik vind Tolstoj nog steeds zo geweldig omdat hij over het innerlijke leven van mensen schrijft, die worstelen met hun emoties en driften in het harnas van de beschaving.
    Al is dat harnas nu totaal anders dan in zijn tijd, dat innerlijke leven is van alle tijden.
    En hij beschrijft alles zo subtiel, of juist ongekend raak en scherp, de personen gaan zo leven!
    Wat hij ook als geen ander kan is de karakters van oude tot jonge mensen uitwerken, en bij mannen zowel als van vrouwen in de ziel kruipen.
    De vorm is Russische van een eeuw geleden, maar de mens die daarin verborgen is, dat zouden wij zelf kunnen zijn.
    Het herkenbare komt ook doordat zijn verhalen zich voortdurend in de hoogste kringen en in weelde afspelen. Die aristocratische Russen waren erg Europees georiënteerd, voelden zich toen volledig Europees.
    De weelde waarin wij nu allemaal gewend zijn te leven verschilt daar nauwelijks van. Wij hebben alles wat zij hadden, reizen, overvloed aan luxe voedsel, vermaak, feestjes. Benevens ambities, slechte eigenschappen, vreemdgaan, ellebogenwerk noem maar op.
    De Tolstoj-adepten zou ik zelf niet met de Van Eedens willen vergelijken. Maar ja, er zijn in de loop der tijd heel wat utopietjes à la Walden geweest, en gestruikeld.
    Maar ik herinner me uit mijn jeugd van een halve eeuw geleden twee stokoude Finse boeren die als Tolstoj leefden, in afgelegen eenzaamheid, en dat heeft mijn beeld bepaald (ben zelf half-Fins).
    Gogols Dode Zielen herlas ik deze winter. Dat is gewoon een tragikomisch boek. Gogol was een goed verteller, die vooral heel raak allerlei valse en dommige typetjes op weet te voeren (geeft je een leuk beeld van het boeren- en burgerleven in het oude Rusland) maar hij was geen Tolstoj.
    Wel schreef ik na het lezen meteen de naam van Manilows tuinhuis op mijn wc-deur: "Tempel voor eenzame overpeinzingen".

  8. laila zegt:

    De mens die daarin verborgen is zouden wij zelf kunnen zijn.
    Mee eens.
    Dank voor je reactie.
    Overigens is Lolle Nauta gepromoveerd op:
    de Vreemdeling in de literatuur. Daar ben ik ook benieuwd naar. ( Hoewel het saai kan zijn, zoals veel wetenschappelijk werk)
    Grote " intuitieve" schrijvers kunnen veel van de menselijke geest laten zien.

  9. Geroma zegt:

    De rode draad in je verhaal is duidelijk, Laila.
    Ik hoop dat de trein voor het laatste station, toch echt ontspoort.
    Ik beken dat ik nog nooit een letter heb gelezen van Tolstoi.
    Wie weet, word ik nu aangespoord dat wel te doen, door jouw blog!, wat ik overigens mooi vind.
    Fijne dag nog.

  10. laila zegt:

    Ontspoorde treinen geven een hoop gedoe Geroma;-)
    Maar bedankt voor je reactie.
    Ik heb weer een klussendag.
    Veel plezier jij ook.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s