geschokt


Elke keer is het weer schokkend als je hoort dat iemand suicide heeft gepleegd.
Zo ook gisteren, bij de persconferentie van de weduwe van de voetballer Robert Enke.

"Een ploeggenoot die dichtbij hem stond, vertelde dat Robert niet meer blij kon worden met een overwinning. Dat hij geen emoties voelde. Je vraagt je af: hadden we niet iets kunnen doen?", lees ik in de Stentor.

Het is een onderwerp waar velen mee te kampen hebben. In de lessen psychiatrie wordt het altijd bespreekbaar gemaakt en de vraag is dan:
"Wat zou je doen als iemand naar je toekomt en zegt: ik wil wel dood?"
Goede gespreksvoering blijkt van groot belang. Iemand die het serieus neemt.

Bij mijn naspeuringen las ik dat er in 2007 een daling plaats heeft gevonden tov 2006.
Ook is de verdeling in leeftijdscategorie te zien.Maar cijfers zeggen niet zoveel want veel blijft verborgen.

Daling aantal zelfdodingen over langere termijn.
 

En Wijze van zelfdodingen.
 
Met stip bovenaan staat:
Ophanging ( 45,4%), maar
11,3 %  gebruikt trein of metro.

Vanuit de praktijk en ook literatuur ( Diekstra: Over suicide) weet ik dat de meeste mensen die met suicide bezig zijn niet dood willen maar een einde willen aan kwellingen en lijden. Zoals ook Rogi Wieg zegt in een interview nav Kameraad Scheermes.

In gedachten zie ik Robert Emke zijn auto wegzetten en langs de spoorlijn lopen. Een gruwelijke gedachte. Wat gaat er door iemand heen op zo’n moment?

Net als velen heb ik in mijn studententijd een moeilijke periode gehad. Een grote last is het als je er niet over kunt praten.
Ik weet nog precies de plaats en het moment dat ik de stap nam om het wel te doen.
Wat een geweldige opluchting was het toen bleek dat de man waar ik mee praatte hetzelfde kende en me verzekerde dat je er overheen kunt groeien.

Hij en ik; we leven nog. Onlangs zag ik beelden van hem in het Groninger Museum.

Tweeduizendzoveel

Tweeduizendzoveel.Nacht.Krant.Lamp.
Zolang je letters leest werkt je verstand.

Mijn tv-die niet weet dat ik besta-
bewoont een kamer waar ik alles zie.

Zag laatst een leeszaal waar een meisje sliep
en droomde later van bibliotheken

waar ieder boek een boekwerk zat te lezen,
Proust om Lenin, Hitler om Warhol geeuwde.

Tweeduizendzoveel. Pixels, steeds meer pixels.
De nieuwsdienst pokert met je hoofd.

Geloof niet in vrede, geloof in roem,
de drift waarmee we alles overdoen.

En duizend dikke Elvissen maar stralen.
En juichend vaart een oorlogsbodem uit.

Te zeggen dat we niks geleerd….(volgt een citaat
verluchtigd met een woord als god,ras,haat)

Menno Wigman (2009) 

aanvulling 13-11; cijfers uit de Stentor.
 
– jaarlijks doen 94.000 volwassenen een suicidepoging. Van hen belanden er 14.000 in het ziekenhuis ( Trimbosinstituut)
– Het aantal geslaagde zelfmoorden in Nederland schommelt al jaren rond de 1500 per jaar.
– meer dan een derde heeft in de voorgaande periode psychiatrische hulp gehad.
– De meeste zelfdoders zijn tussen de 30 en 50 jaar oud. Het aantal zelfdodingen onder ouderen neemt toe. Volgens de NVVE lopen 70.000 60-plussers rond met een continue doodswens.
-protestanten plegen vaker zelfmoord dan katholieken, hoogopgeleiden meer dan laagopgeleiden.
– In vergelijking met omringende landen is het aantal zelfdodingen in Nederland een stuk lager.
 
En nogmaals:
"Veel mensen die een zelfmoordpoging doen, willen helemaal niet dood. Ze willen alleen niet verder leven op de oude wijze", hoogleraar Ad Kerkhof, gespecialiseerd in suicidepreventie.
 
 

nb
Het is al weer een tijdje geleden dat ik me in dit onderwerp verdiept heb; afgezien van het bespreken in lessen.
Door problemen in de eigen kring kan het ook te dichtbij komen.
Een module jongeren en suicide heb ik om die reden vorig jaar niet gegeven.
 
Uit de mediatheek heb ik nu geleend:
Loden last , het taboe rond zelfmoord, van Bram Hulzebosch ( wiens vader zelfmoord pleegde) en Bram Bakker en
De nacht is nabij van Kay Redfield Jamison ( hoogleraar psychiatrie die zelf rond haar 28e een suicidepoging deed) 
 

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

33 reacties op geschokt

  1. ron rozen zegt:

    Ik heb wel mensen gekend die zelfmoord hebben gepleegd. Die hadden naar mijn idee iets gemeenschappelijks; ze konden zich niet losrukken van hun omgeving terwijl daar een keiharde noodzaak voor was. Het leven is veel te mooi om zelfmoord te plegen: laat iedereen barsten en verhuis!! Begin ergens anders opnieuw.

  2. Martien zegt:

    Ik ken ook iemand die een eind aan zijn leven heeft gemaakt. Midden twintig was die jongen geloof ik. Ik kende hem ongeveer twee jaar van de voetbaljeugd. Nooit iets aan hem gemerkt toen. Ook later niet. Het lijkt mij vreselijk voor degene(n) die achter blijft/blijven.

  3. antoinette duijsters zegt:

    Dat is wat een depressie kan zijn, geen emoties meer, niets meer om je heen kunnen waarnemen. Alleen gevangen in je eigen zwarte gat. En dat weken, maanden en zelfs in sommige gevallen jaren.

  4. thera zegt:

    Hoeveel mensen zijn niet vooral bezig met te overleven? Als je zelfbeeld tot onder het nulpunt is gezakt, de rek er aan alle kanten uit is, dan kun je wel eens denken, dat iedereen beter af is zonder jou. De mensen die in haast voorbij snellen, een korte bemoedigende opmerking geven, lijken dat idee alleen verder te versterken. Als je ogen dof staan, dan lopen de anderen snel door. Ik vind het zorgwekkend, dat mensen zo kunnen afzakken, wegglippen, vaak een proces van jaren, terwijl niemand in de omgeving iets in de gaten lijkt te hebben.
    Zelf heb ik een aardige depressie achter de kiezen, zo eentje waar je ongemerkt inglijdt en waar je al gauw jaren mee bezig bent. Ik koos toen voor geen hulp, was me niet eens bewust van waar ik doorheen ging op dat moment. Nu in de razende drukte van zorg, mantelzorg, werk, huis en de hele mikmak, werd ik ziek. Gewoon zo’n griep die niet over gaat. Alle touwtjes glippen uit je handen en het werk stapelt op, met daarnaast de overgang en devoortdurende financiële tekorten, ligt een burnout op de loer. Deze keer ben ik meteen naar de huisarts gestapt en heb me laten doorverwijzen voor hulp. Dat is wel een van de verstandigste dingen die ik ooit heb gedaan in mijn leven. Hulp vragen, waarom ligt daar toch zo’n taboe op? Er wordt immers nogal wat gevraagd van de mens, de moderne mens.
    Mooi, dat je hier aandacht aan besteedt.

  5. kuifje simon zegt:

    Goede bijdrage Laila
    indrukwekkende openhartigheid van thera
    met de juiste stappen !

  6. laila zegt:

    @Ron.
    Veel mensen gekend, die…
    Dat lijkt me niet gemakkelijk!
    @Martien.
    Maskers. hebben velen. Ook jongeren.Vreselijk voor de achterblijvers.
    @antoinette.
    "Alleen gevangen in je eigen zwarte gat", dat klinkt naar.
    Wat heeft jou het meest geholpen?
    @thera.
    Dank voor je reactie.
    "Ik doe het zelf wel," hebben veel mensen inderdaad.
    Ook ik heb een half jaar gesprekken gehad, in een bepaalde periode.
    Fijn dat je baat hebt bij de hulp.
    @simon.
    Ben ik met je eens.
    Hulp zoeken; erg belangrijk en als het bij die ene niet lukt is er vaak een andere mogelijkheid.

  7. antoinette duijsters zegt:

    Laila, ik heb me vrijwillig laten opnemen, daar voelde ik me veilig, daar waren mensen die aandacht aan me gaven en me tegen konden houden als ik mezelf wat aan wilde doen. En dan langzaam beetje voor beetje uit dat gat klimmen. En op een bepaald punt wilde ik praten, steeds maar praten en dan is het fijn als er iemand luistert. Het is zo belangrijk dat er mensen zijn die om je blijven geven en dat ook naar je laten merken. maar binnen de maatschappij loopt de een forse deuk op en die blijft. Er zijn veel mensen die het niet kunnen begrijpen en je daardoor afwijzen. Lang hebt ik het ook verzwegen, maar op een bepaald moment wilde ik dat niet meer en ben ik er over gaan praten. En dat is goed geweest, toen ik van de zomer een flinke inzinking kreeg, een lichte depressie zal ik maar zeggen, wist ik op wie ik kon rekenen.

  8. The_Saint zegt:

    Tja…triest dat een mens zo vast komt te zitten dat niets meer helpt dan de weg eruit.
    Hij had dan beter de weg van Herman Brood kunnen nemen….nu is een bestuurder weer ongewild mededader geworden en voor vaak jarenlang beschadigd….

  9. Peter Louter zegt:

    Zelfmoord heeft voor de betrokkene betekenis binnen zijn waan.
    Als regel is dat een minderwaardigheidswaan. In een deprtessie verlies je immers de mentale weerstand waarmee mensen zichzelf overeind houden.
    Zelfmoord kan in de meeste gevallen het best worden geïnterpreteerd vanuit de visie van de zelfmoordenaar dat de schuld aan anderen en de veroorzaakte overlast niet langer draagbaar is en met het verdwijnen uit deze wereld gestopt kan worden.
    Zelfmoord is in de meeste gevallen een sociale daad die gebaseerd is op een waanvoorstelling.

  10. luuk zegt:

    Niet bij je gevoel kunnen komen is iets vreselijks.
    Kan je soms overkomen, tijdelijk.
    Maar heb het ook gezien, blijvend.
    groet Luuk

  11. Maria Trepp zegt:

    Veel mens prenoberen suicide te zeer te beschouwen als en priezaak of als een ziekte.
    Ik vind het belangrijk altijd ook het sociale systeem eromheen te bekijken.
    dat is niet hetzelfde als schuld toewijzen.
    Joost Zwagerman heeft er ooit een zeer goed boekje over geschreven.
    Ohj ik zie nu je literaauurlijst- was dat boekje van Zwagerman niet juist "Loden last"??
    Ik kijk het na.

  12. laila zegt:

    @antoinette.
    "Mensen die om je blijven geven en je niet afwijzen"
    Bedankt voor deze wijze raad:-)
    Inderdaad; er zijn veel "horken"die met dit onderwerp niet om kunnen gaan, maar dat is ook weer niet verwonderlijk.
    @The Saint.
    Bestuurder? Waar gaat dit over?
    @peter.
    Het meest wordt suicide in verband gebracht met stemmingsstoornissen, maar om nu direct het woord waan te gebruiken?
    Over de hele wereld wordt een toename bij jongeren geconstateerd( Redfield) wat voor een deel volgens haar veroorzaakt wordt door een betere melding.
    @luuk.
    Ja;je schreef erover.
    @Maria.
    Al het afwijkend gedrag kun/moet je altijd in de context zien van een systeem ( gezin) , maatschappij ed.
    Tuurlijk; overigens zijn de zelfmoordcijfers in Finland het hoogst en dat wordt dan weer in verband gebracht met het geringe licht.
    De nacht is voorbij van Kay Redfield Jamison vind ik wel goed. Ze is hoogleraar psychiatrie en ervaringsdeskundige ( een prima combinatie vind ik )
    Maar ook Diekstra is een specialist ( Als het leven pijn doet)

  13. Peter Louter zegt:

    @Laila, suïcide is als regel gebaseerd op een onjuiste waarneming van de omgeving die veroorzaakt wordt door een psychische gesteldheid die de beschikbare informatie selectief weergeeft en de gebruikelijke mentale weerbaarheid inactief heeft gemaakt. Een waan dus.

  14. laila zegt:

    @Peter.
    Dan kun je ook alle christenen en andere geloofs"fanaten"wel wanenden noemen; in de strikte zin.Maar dit terzijde.
    Veel pubers en ook adolescenten ( studenten vooral) hebben een identiteitscrisis. en beschouwen zichzelf nog als het middelpunt van de wereld, vanuit die onzekerheid. ( Een kenmerk van onzekere mensen is dat ze veel met zichzelf bezig zijn) Het woord waan vind ik dan niet echt op zijn plaats, maar laten we daar vooral niet over muggeziften!

  15. Christien zegt:

    Goed neergezet Laila!
    Peter, een waan? Ik ken iemand van zeer nabij met een psychiatrische aandoening die gepaard gaat met ups en downs meer downs dan ups. We praten er over maar ik kan niet in zijn hoofd kijken. Ik weet niet wat ik zou doen als ik alle dagen last zou hebben van migraine. Veel mensen blijven hopen op een medische wonder. Een waan in zijn geval, absoluut niet!
    En het boekje van Zwager? Ik begrijp het wel, maar nogmaals je weet nooit wat de ander voelt en weet en denkt. Veroordelen? No way!

  16. thera zegt:

    Even over waan, ik denk dat Peter niet zozeer waan als pschychiatrische aandoening (of hoe noem je dat?) bedoelt, maar gewoon het woord "waan", zoals dat in onze taal voorkomt. http://www.vandale.nl/vandale/opzoeken/woordenboek/?zoekwoord=waan
    Althans dat las ik erin. En dat is eigenlijk ook wat ik bedoelde, met het denken dat je je omgeving alleen maar tot last bent en ze niets meer te bieden hebt.

  17. Zwollywood zegt:

    Ja, eens met Cristien.
    Het is jammer dat dit is gebeurd. Iedere keer weer. Het is ook zo jammerlijk dat veel mensen zo strak in de knoop zitten, dat een dergelijke stap moet worden genomen.
    Wat er goed aan is, is dat de suicide goed in het Duitse en Nederlandse nieuws is gebracht.
    Suicide is heftig, heel heftig. Het is mij 1 x overkomen dat een man zich suicideerde 5 minuten nádat ik hem nog gesproken had….onder de trein.
    Waan
    Het feit dat iemand suicide pleegt is geen waan op zich. Wél kan het een gevolg zijn van een waan, bijv. als iemand de opdracht van stemmen krijgt om zich maar te suicideren omdat die toch niets waard is. Dit noemen ze de nihilistenwaan.
    In het algemeen treedt er kort voor de suicide een vernauwd en evt. ook verlaagd bewustzijn op. Alles is gedreven op het plegen van een handeling die leidt tot het definitieve einde van de somberheid.

  18. ron rozen zegt:

    @Laila
    Het kwam omdat ik ooit in Halsteren heb gezeten (psychotherapeutische gemeenschap).

  19. The_Saint zegt:

    Waar gaat het over?…volgens mij , maar ik kan het mis hebben , is de keeper voor de trein gestapt.
    Het is triest dat een mens zover kan komen dat eruit stappen nog de enige oplossing is…..maar…hij had dan de " Herman Brood " oplossing moeten nemen..en niet een onschuldige bestuurder , zoals zo velen , ongevraagd mede deelgenoot maken van zijn problemen , en hem een dader rol opgedwongen waar de man , en zijn familie , nog jarenlang mee te kampen gaan krijgen…
    En als je volgt wat de man heeft doorstaan dan zul je je opmerking over je studie tijd snel verwijderen…als je de duitse zender kunt ontvangen moet je maar eens daar het nieuws volgen…

  20. laila zegt:

    @christien.
    Jij zult zeker ervaring hebben als zus van…
    @thera.
    Peter zal zeker veel ervaring hebben met zijn groep en hoe je nu zo’n toestand benoemt vind ik niet zo belangrijk.
    Tegenwoordig heeft men het vaker over een laag zelfbeeld, ( ipv een minderwaardigheiswaan. )
    In mijn tags staat suicide , communicatie en ik beoogde het belang van hulp vragen te benadrukken, zoals jij eruit las.
    @Zwolly.
    Eerder had ik het al eens over de impact op begeleiders die heel groot is. Er zijn tegenwoordig allerlei protocollen over wat er moet gebeuren als een hulpverlener het meemaakt maar in de praktijk….
    @ron.
    Tjonge; dan zul je heel wat meegemaakt hebben! Heb je er wel eens over geschreven?
    nb Ik sluit de computer ( op mijn werk) en heb voorlopig even genoeg van dit onderwerp.
    Lekker koken, daar heb ik zin aan.
    Wat zal het worden vandaag? Spaghetti?

  21. zich van verre zegt:

    Waan, zoals peter en Thera het noemen, lijkt me hier goed gekozen, al is het slechts één van de ingangen.

  22. Peter Louter zegt:

    @Laila, toch nog even over die waan, want het is wel degelijk belangrijk.
    Het is niet de waan uit van Dale (sorry Thera) al ligt die er betrekkelijk dicht naast. Ik bedoel wel degelijk de psychiatrische waan die zich onder meer kenmerkt door het feit dat de waanvoorstelling extern niet voor correctie vatbaar is. De betrokkene leeft in een eigen betekeniswereld en is daarin niet te bereiken.
    Dat wanen alleen kenbaar zouden zijn bij mensen die zich God wanen of menen dat ze via de stopkontakten worden afgeluisterd, is een misverstand. In tegenstelling tot de wanen van van Dale is er sprake van een neurologische dysfunctie die de waan veroorzaakt en tot bepaald gedrag aanzet.
    Een suicidaal iemand moet je overeenkomstig zijn waan behandelen. Op iemand inpraten zal niet helpen. Medicatie en/of fysiek weerhouden wél. Een beginnend herstel van de mentale vitaliteit is als regel de gevaarlijkste fase voor suicide omdat de waan nog aanwezig is en de mentale activiteit toeneemt.
    Zelfdoding kan ook op een weloverwogen rationeel besluit rusten, maar dan heet het euthanisie.
    De aanbeveling van Ron: laat iedereen barsten en verlaat je sociale omgeving, is minder stom dan het lijkt. Een sociale omgeving kan iermand die er aanleg voor heeft letterlijk ‘gek’ maken door de uitputting van een aantal fysieke systemen.

  23. John Wervenbos zegt:

    Drie vrienden van me gingen die weg (zelfdoding).
    @ Peter Louter
    Citaat:"Zelfdoding kan ook op een weloverwogen rationeel besluit berusten, maar dan heet het euthanasie."
    Verwijs naar twee nieuwsartikelen van vandaag en een daarbij behorende website.
    1. Nederlandse website met tips voor zelfdoding – Joop.nl:http://www.joop.nl/leven/detail/artikel/nederlandse_website_met_tips_voor_zelfdoding/
    2. Website biedt tips voor zelfdoding – Volkskrant:http://www.volkskrant.nl/binnenland/article1315137.ece/Website_biedt_tips_voor_zelfdoding
    3. NVVE – Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde:http://www.nvve.nl/nvve2/home.asp?pagkey=71070
    Dit gaat dus meer richting (officiële) indicatiestelling en euthanasie verlening, maar het heeft er toch mee te maken.

  24. The_Saint zegt:

    Tja…ik volg dit verhaal via een van de 3 duitse zenders die ik hier kan ontvangen en die er uitgebreid over berichten.
    Het is eens te meer duidelijk dat mensen die eenmaal zo diep zitten welhaast niet meer te helpen zijn.
    Hij heeft jarenlang , en met een uiterst zorgzame cirkel van liefhebbenden om hem heen , tegen zijn manisch depressiviteit gevochten…daar kwam bovenop dat zijn kleine dochtertje overleed aan een aangeboren hartkwaal…en dat zou de trekker kunnen zijn geweest…het adopteren van een kind heeft niet het gewenste effect gehad helaas….er is een programma en ik zal kijken of ik de link vinden kan , dat gaat over mensen in die situatie en hun familie…allen hebben uiteindelijk hun eigen leven genomen na jarenlange interne strijd onlooflijk grote hoeveelheden medicatie…maar zij allen kwamen op het punt aan dat ze er uit wilden….dan help niets meer….en je zult versteld staan hoe vindingrijk deze wanhopige mensen zijn om er een einde aan te maken…

  25. hippo zegt:

    soms helpt niets
    gr. hippo

  26. A C T U A L I T Y zegt:

    Goeden Avond Leila….
    Iederéén schtijft er over…
    En is er mee bézig..
    En vanwege mijn Background
    heb ik het te vaak mee gemaakt.
    En heb niet weglopend of
    ontkennend ook die gevoelens
    om een einde aan mijn Leven te maken..
    Maar ik heb nog al wat kennissen die in hety
    Hulpverlenings vak in eerste graad zitten..
    En die verbazen zich weer, toen ik aan een aantal
    over een ernstige Suïcide zei:Als ik dat voel of iets in mijn Hoofd
    zegt zoeiets .. Roep ik altijd terug … In mijn Hoofd: "Hé Eikel klootzak
    Jij denkt toch niet dat ik voor jou uit het Raam of voor de Trein spring..
    En dan is zo’n gevoel gelijk weg… En dan roepen mijn téhrapeutische Vrienden
    Dà ’s knap als je dat kunt..
    Ik schrijf dit niet ui trots maar om te lsaten zien dat je altijd , althans ik kan dat
    zelf kan in grijpen en ropen,, Hallo zeg voor jou ga ik echt niet springen..
    Ik hoop dat met dit schrijven ik mensen help die het voelen..
    En iedere keer weer , driejaar dit jaar was er een auto op de spoor ontspoord
    Technische Term voor Suïcide.. en dan moiet je weer uren wachten voordat de Trein weg mag rijden..
    Dit was het Sjalom Joshua

  27. John Wervenbos zegt:

    Nova heeft vanavond aandacht besteed aan de activiteiten van de NVVE, de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde. Zal morgen wel beschikbaar komen op internet, lijkt me. Heb de uitzending zelf nog niet gezien.
    Zie: "Tips voor zelfdoding op internet: doen of laten?"- Nova:http://www.novatv.nl/page/detail/uitzendingen/7385/Tips+voor+zelfdoding+op+internet:+doen+of+laten?
    Zie ook reacties op de TV uitzending:http://www.novatv.nl/page/detailreacties/uitzendingen/7385/Tips+voor+zelfdoding+op+internet:+doen+of+laten
    Hier de website van debatpartner en tegenhanger 113Online:http://www.113online.nl/home

  28. laila zegt:

    Goedemorgen lezer.
    Het is een zwaar onderwerp, waar verschillende kanten aanzitten en dat ook hele persoonlijke reacties oproept.
    – de geschiedenis; hoe heeft men ( met name de kerk ook) tegen dit onderwerp aangekeken door de eeuwen heen.
    – oorzaken.
    – prevalentie
    – preventie.
    – en zelfs hulp bij zelfdoding, zoals in Nova aangekondigd, maar wat ik ook niet gezien heb.
    Feit is dat het een belangrijke doodsoorzaak is en dat doodzwijgen van suicide niet goed is.
    Bedankt voor de recaties .
    Ik wens ieder die hulp, maar vooral die menselijke contacten, die hij/zij nodig heeft.

  29. laila zegt:

    nb Er zijn nog wat aanvullingen op deze bijdrage.

  30. martin zegt:

    Wat mij opvalt is de verschuiving. Overal is de staaf korter geworden
    in de grafiek, behalve in de groep 60-69 jaar. Er zijn meer mensen in
    die leeftijd, maar verhoudingsgewijs zijn dit er toch meer geworden.
    Opvallend. Geen mid-live, geen pubers, geen jongeren opzoek naar
    een identiteit, maar mensen die aan de laatste fase van hun leven
    beginnen.
    Heb je een idee waar dit vandaan komt?

  31. moonfairy zegt:

    er staan prachtige uit het leven gegrepen verhalen op die website,
    gisteravond zo in verzeilt geraakt dat ik niet heb gereageerd,
    lfs Moon

  32. laila zegt:

    @martin.
    Nee; daar had ik nog niet over nagedacht.
    Ik ben inderdaad ook benieuwd welke verklaringen daarvoor zijn.
    @moonfairy.
    Welke site?

  33. laila zegt:

    Er zijn nog een paar statistieken toegevoegd.
    Vanwege de reacties ook hoop ik dat deze bijdrage verschijnt in de categorie:
    Meeste reacties.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s