saturnusringen en de 1e vrouwelijke hoogleraar wiskunde

Toen haar vader zijn militaire loopbaan afsloot verhuisden ze naar een landgoed halverwege Moskou en Petersburg.
De kamers moesten opnieuw worden behangen maar de rollen papier waren niet toereikend.
De kinderkamer van Sofia werd daarom met ander overtollig papier beplakt. Het waren de gedrukte aantekeningen over diferentiaal- en integraalrekening van de wiskundecolleges die haar vader in zijn jeugd had gevolgd.

“Ik herinner me hoe ik uren doorbracht met die mysterieuze muren. Steeds probeerde ik delen ervan te ontcijferen, of een ordening te vinden in de pagina’s die elkaar moesten opvolgen. Alleen al daardor werden de formules in mijn geheugen gegrift. Zelfs de teksten ertussendoor zweven nu nog voor de ogen. Natuurlijk kon ik er in die tijd geen touw aan vastknopen.”

Via een huisonderwijzer was ze nog meer gegrepen door de wiskunde, maar hoe kon een vrouw wiskunde studeren?
Door  een schijnhuwelijk met geestverwant uitgever Vladimir Kovalevski kon ze reizen.
In oktober 1870 reisde Sofia naar Berlijn waar ze de beroemde wiskundige Weierstrass opzocht, die echter niets van vrouwelijke studenten moest hebben.
Als ze een aantal vraagstukken met gemak oplost worden ze vrienden. Iedere zondag, vier jaar lang krijgt ze privéles.

Ondertussen is ze ook nog een periode in Parijs met haar zuster Anjoeta ,beide zijn revolutionaire en als na beeindiging van gevechten ( Parijse Commune) meer dan 20.000 mensen worden geexecuteerd verplegen ze gewonden.

In 1873 voltooide ze drie werkstukken onder andere over de vorm van Saturnusringen.

In augustus 1874 wordt haar de hoogste graad van doctor in de wiskunde verleend, summa cum laude en ze is daarmee de eerste vrouw met een doctorsgraad in de wiskunde.

Posten aan een universiteit zijn echter niet voor vrouwen weggelegd.
Ze schrijft toneelkritieken en zet zich in voor “Hoger Onderwijs Leergangen voor Vrouwen”, waar zij zelf vanwege haar sekse niet mag doceren.

Als ze later weer contact zoekt met Weierstrass raadt hij haar aan een nieuw werkstuk te maken.
Haar wiskundig genie ontwaakt opnieuw en ze schrijft een vierde soort proefschrift over de breking van het licht in een kristal.

Hij probeert Sofia benoemd te krijgen in Finland, maar men is bang voor haar revolutionaire ideeen.

Uiteindelijk wordt ze hoogleraar aan de universiteit van Stockholm, als ze haar genialiteit laat schitteren naar aanleiding van een grote prijs die uitgeschreven is door de Franse Academie van Wetenschappen in 1888.
Koortsachtig werkt ze aan het probleem van de bewegingen van een vast lichaam om een centrum en wat de grootste wiskundigen niet voor elkaar krijgen ( Euler, Lagrange en Poisson) lukt haar. Ze wint de prijs en erkenning blijft niet uit.
Stockholm benoemt haar tot hoogleraar voor het leven, dat echter kort daarna afgelopen is vanwege een verwaarloosde longontsteing.

De wiskundige wereld is verslagen en tot aan de Russische Revolutie is haar graf in Stockholm een pelgrimsoord voor zich emanciperende Russinnen.

Met wiskunde heb ik weinig maar
mij fascineren mensen die met hun
eigen geest naar iets kunnen reiken,
wars van de waan van de dag.

Aanleiding tot dit blog is een klein berichtje in de krant over haar autobiografie, waarbij opgemerkt is dat ze naast haar wiskundig genie ook nog een groot schrijftalent heeft. Dat heeft ze van haar moeder.
bron
: kennisnet.
vertaling Herinneringen aan….: Arie van der Ent

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

15 reacties op saturnusringen en de 1e vrouwelijke hoogleraar wiskunde

  1. petrus zegt:

    Beste Laila,
    Een leuk blogje. Wiskunde interesseert me maar van haar had ik nog nooit gehoord, ook niet tijdens mijn bezoeken aan Wis en natuurkunde instituten in Moskou. Dat vind ik nu wel raar.
    abckwadraatgroeten

  2. laila zegt:

    @petrus.
    Toen ik van de week wat research deed kwam ik zelfs de Sofia Kovalevskaja wetenschapsprijs tegen.
    Hoe zou het komen dat deze interessante vrouw"vergeten"wordt?
    (Ik las net over een groot wiskundige Maria Agnesi, die als heks betiteld werd)
    Enfin;dat steeds meer onbekende vrouwen uit de geschiedenis belicht worden, bevalt me.

  3. Harry C.A.Daudt zegt:

    @Laila…
    ‘verdwaald’ op je blog,wil ik opmerken,dat je ltst.blogbijdragen mij bijzonder aanspreken;
    je lijkt me:’een strijdbaar vrouwspersoon’.
    Ik genoot en hoop nogmaals te genieten.
    -groetvandichterbijgrave-

  4. laila zegt:

    @Harry.
    Dank voor je compliment.
    Ik heb een verdraaid groot aantal stokpaardjes zodat ik soms wel 10 blogs tegelijk kan schrijven.
    Nu weer Pablo Neruda. Mijn bereisde collega bracht fraaie foto’s mee van Isla Negra en zijn liefdesgedichten zijn om te zoenen:-)

  5. martin zegt:

    Wat een mooi verhaal met een droevig einde. Plak je dictaten aan de muur is het devies.
    Al een tijdje zit ik te denken om op 8 maart een vrouwenblogdag te propageren. Sofia Kovaleskaya kan op de banner. Wie heeft interesse om dit idee verder het VK-blog in te sturen?

  6. laila zegt:

    @martien.
    In het kader van het feit dat Nederland een achterlijk land is op het gebied van vrouwelijke hoogleraren speur ik naar interessante hoogleraren uit de geschiedenis. Dit is de tweede ( de eerste was een paar blogs eerder: 70 beroemdste ontdekkingen)
    En eigenlijk is emancipatie een steeds terugkerend thema bij mij. Niet allen op 8 maart. Qua organisatie heb ik geen tijd en ik heb niet genoeg technische vaardigheden.
    12 februari is de dag van het wetenschapsblog. Zie blog Ina Dijsselberg.

  7. martin zegt:

    Ik probeer het nog twee keer mensen over te halen voor dit idee. IK zal wachten tot na de wetenschapeblogdag. Tot nu toe steeds nul op het request gekregen. Zal dat ook typisch Nederlands zijn 1 mei niet vieren, 8 maart negeren?

  8. laila zegt:

    @martien.
    Wat mij betreft is dit onderwerp veel te groot voor één dag:-)

  9. coby zegt:

    Wat een geworstel maar ook des te beter dat ze uiteindelijk toch het nodige heeft bereikt en de erkenning kreeg.
    Wel een hele mooie anekdote van dat "behang"…
    Hartelijke groet, Coby

  10. laila zegt:

    @coby.
    En het is ng maar goed 100 jaar geleden!
    Dat jij de eerste vrouw bent die reageert geeft me te denken.
    Stel dat ook mannen structureel aandacht aan dit soort onderwerpen besteden…?
    Martijn van Calmthout bijvoorbeeld als wetenschapsjournalist van de krant. Ik heb het al geopperd.

  11. laila zegt:

    Overigens heb ik Kader Abdollah al twee maal gemaild over mijn Sara-boek en dan gaat het over de emancipatie van de "vluchteling".
    Niets gehoord.
    Zou hij het zo druk hebben of is hij ook gewoon een narcistische ijdeltuit?

  12. viktor loman zegt:

    Interessant

  13. Summer zegt:

    St. Michael, inderdaad ook een aartsengel…

  14. man met knapzak zegt:

    Graag gelezen

  15. laila zegt:

    Viktor, Summer en Man,
    bedankt voor de reacties.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s