ze hebben alle twee een vrouw gedood

is een zinnetje dat mijn aandacht trekt in het prachtige artikel van Cees van der Staak* in het Maanblad voor Geestelijke Volksgezondheid ( no.12)

Gerrit Achterberg doodde zijn hospita, de vrouw waarvan hij hield en Virginia Woolf doodde zichzelf, door verzwaard met stenen het water in te lopen. Beide zijn bekend met de psychiatrie.

Het water en de golven vormen kernsymbolen in het werk van Virginia Woolf, die een belangrijke bijdrage leverde aan de Bloomsbury groep, die een rol speelde in de ondermijning van de Victoriaanse normen van die tijd. Haar gedachten gingen over de stream of consciousness, de vloeiende taal waarmee ze zich wist los te weken uit de depressieve verstarring.

Opvallend is dat je bij Achterberg, die leed aan forse persoonlijkheidsstoornissen, ziet dat de agressie zich richtte op anderen en bij Woolf op zichzelf; een verschil dat behoorlijk kenmerkend is voor mannen en vrouwen.
Bij mannen zie je meer destructie en bij vrouwen meer zelfdestructie.

In hoeverre speelt taal een rol bij de ontwikkeling van mensen kun  je afvragen.
Een grote, denk ik, al klinkt dat bijna als een open deur intrappen.
In het kader van de basisveiligheid en het basisvertrouwen zal menigeen juist via de taal een scheefgroei kunnen oplopen.
Harde woorden kunnen een jeugd verzieken; een jeugd vol angst en bedreiging, maar ook manipulatieve woorden, waarbij kinderen al snel via hun antennes leren dat ze gebruikt worden om bepaalde doelen te dienen. En wat te denken van paradoxale communicatie ( Watzlawick) Een moeder die tegen haar zoon of dochter zegt dat ze van hem ( of haar) houdt terwijl het kind voelt dat dat niet zo is. "Rot toch op met je mooie praatjes", zal het gaan denken en het gevolg zal verwijdering zijn.

Cees van der Staak stelt in zijn artikel dat hij gepromoveerd is op het onderwerp: approach en avoidance, toenadering en vermijding, begrippen die hij gekoppeld heeft aan polariteiten als hechting en exploratie en het aardse en het eeuwige.Als één van die polariteiten gaat overheersen ontstaat een conflict en flexibiliteit verdwijnt dan uit het gedrag.Een zekere ambivalentie tussen de polen kent echter iedereen.

Zonder twijfel hebben toenadering en vermijding en het eventuele conflict daartussen te maken met die eerste basisveiligheid.

Taal is een belangrijk communicatiemiddel en voor Achterberg was het een expressiemiddel, waarmee hij ook na de moord grootse prestaties leverde. En waar Virginia Woolf de stream of consciousness gebruikt hanteert hij de koele kristallen lijnen ( Hij was een eenling en een eenzame in de meest ijzige betekenis van het woord, aldus Cees van der Staak)

De Schaatsenrijder lijkt me op deze bijzondere dag van de NK op natuurijs heel toepasselijk.

Over zijn strenge cirkels heengebogen
eigent hij zich de middelpunten toe.
Hun trots bezit staat in zijn harde ogen.
Hij wordt de mathematica niet moe,

waarmee elk nieuw uitvieren zich voltrekt
om elke nieuwe inkeer op te vangen.
Zie hem in rustige beslissing hangen
boven het tijdeloze, dat hij wekt

en kantelend in tegenkringen leidt
voor het een snelle, ronde dood zou vinden.
Hij heeft zich van de wereld al bevrijd;
enkel de smalle ijzers die hem binden

aan ’t evenbeeld. Een laatste trouw misschien?
Wat kan hij in de spiegel nog verwachten?
Of houdt een vrouwenschim, die wij niet zien,
hem vast binnen dit eenzaam veld van krachten?

Ijskoude liefde, die niet sterven wil,
omdat de dode lelies onder water
haar eenmaal droegen in hun gouden harten,
waarmee de vijver vol lag, zwaar en stil.

Cees van der Staak is hoogleraar klinische psychologie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen en directeur van het Academisch Centrum Sociale Wetenschappen. Per 1 januari is hij met emiraat.
zie: http://www.ru.nl/oraties

afbeeldingen: internet, maker onbekend.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

10 reacties op ze hebben alle twee een vrouw gedood

  1. Theodorus zegt:

    Prima blog dat nu al 8 aanbevelingen heeft!

  2. laila zegt:

    @Theodorus.
    8 een magisch getal in meerdere opzichten.
    Het is mijn verjaardag vandaag:-)

  3. vuurjuffer zegt:

    laila, van harte en twee erbij!

  4. .. zegt:

    Mooi mooi mooi
    en HIER en op die manier
    zou ik met Laila kunnen praten
    maar Laila durft,wil of kan niet..
    Jajaja
    I know
    Achterberg had een dubbele moord op z`n geweten.
    Henny moordde uit lust/experiment/gebrek aan compassie?
    Achterberg uit P A S S I E !!!
    WAT IS LIEFDE?
    Weet jij het?
    Ik wel.
    A bit.

  5. .. zegt:

    De laatste strofe is het fraaiste.
    Daar rollen de letters zo mijn hart in.
    Zie je het voor je?
    Wat een chaos.

  6. .. zegt:

    – Een moeder die tegen haar zoon of dochter zegt dat ze van hem ( of haar) houdt terwijl het kind voelt dat dat niet zo is. "Rot toch op met je mooie praatjes", zal het gaan denken en het gevolg zal verwijdering zijn.-
    Heb jij dat meegemaakt,Mooie Laila?
    Ik godszijdank niet.
    Nee,het zat geheel anders in elkaar bij mij.Reactie is geredigeerd

  7. laila zegt:

    @vuurjuffer.
    Dank je.
    @Dunya.
    Net las ik via google een prachtige verklaring van dit gedicht van Tom van Deel.
    De rondjes verwijzen naar het cijfer 8 dat oneindigheid betekent. ( Dacht ik al)
    Er staan zelfs tekeningen bij van de vrouw-onder-water uit 1944.

  8. petrus zegt:

    Beste laila,
    Het draait bij kinderen altijd en overal om geborgenheid of dat nu in woord of gebaar is. Kinderen voelen volgens mij vanaf hun geboorte aan of die geborgenheid er is of niet.
    Mooi gedicht.
    schaatsgroeten

  9. maria zegt:

    Ik houd zeer van Achterberg ( je hebt al eerder over hem geschreven..)
    Is het schaatsgedicht van hem?
    Erg mooi.Reactie is geredigeerd

  10. Thera zegt:

    Ik ben niet echt dol op Achterberg, maar ik vind dit een hele boeiende bijdrage, waar ik nog even over na wil denken.
    Gefeliciteerd met je verjaardag, Laila!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s